برچسب: اتصالات

اتصال ولدولت یکی از انواع اتصالات مورد استفاده در عملیات هات تپ است. خروجی انشعابات از خطوط لوله ی اصلی به توسط عملیات هات تپ به کارفرمایان تحویل داده می شو. این خطوط انتقال دهنده سیالات مختلف در پالایشگاه ها، نیروگاه ها، مجتمع های پتروشیمی و خطوط لوله آب و فاضلاب و گاز شهری هستند. نیاز به انشعاب گیری از این خطوط و انتقال سیالات آن به واحدها یا مناطق دیگر، از نیازهایی است که در هر سایت کاری ممکن است اتفاق بیفتد. هات تپ را می توان شیوه ی نوین انشعاب گیری از خطوط لوله برشمرد. در این روش انشعاب گیری خطوط لوله تحت فشار، مجهز به اجزای عملیات هات تپ شده و با استفاده از دستگاه هات تپ برش می خورد. این برش متناسب با سایز لوله ی انشعابی است. اما تجهیزاتی که در عملیات هات تپ بر روی لوله بسته می شوند تا آغازگر عملیات هات تپ باشند، اتصالات خطوط لوله (fittings)، شیر صنعتی (valve) و ماشین هات تپ هستند. اتصال ولدولت نیز همان طور که در ابتدا توضیح دادیم در زیر مجموعه ی انواع اتصالات خطوط لوله قرار می گیرند.

اتصال ولدولت

اتصالات هات تپ را با توجه به موارد و پارامترهای مختلفی طبقه می کنند. یکی از وجوه طبقه بندی اتصالات خطوط لوله، دسته بندی آن ها در انواع بدون پد (زین) و دارای پد (زین) است. پد قسمتی از اتصال است که بر روی دیواره ی لوله می نشیند و لوله را به صورت تمام دیواره و یا به صورت نیم تنه در برمی گیرد. انواع اتصالات اسپلیت تی و سدل نیپل از نوع اتصالات دارای پد و زین هستند. اما اتصال ولدولت که موضوع مورد بررسی ما در این نوشته است از نوع اتصالات بدون پد یا بدون زین است.

این اتصال تنها از یک نیپل تشکیل شده و برای متصل شدن به جزء بعدی عملیات هات تپ تنها نیاز به یک فلنج دارد که این فلنج بر روی نیپل جوش می خورد.

نیپل در تمامی اتصالات هات تپی به خصوص در اتصال ولدولت نقشی به عنوان مرتفع کننده برعهده دارد. این قطعه می تواند ارتفاع لازم را از دیواره ی لوله فراهم کند. دیواره لوله به دلیل ساختار انحنادار خود نمی تواند تجهیزات دیگر را بدون ارتفاع کافی از دیواره بپذیرد.

اتصال ولدولت جدا از اینکه در دسته بندی اتصالات بدون زین است در دسته ی اتصالات جوشی خطوط لوله نیز قرار می گیرد. این اتصالات را تنها با استفاده از عملیات جوشکاری می توان بر روی لوله نصب کرد و استفاده از این اتصال به صورت مکانیکی بر روی لوله غیر ممکن است. جوشکاری اتصال ولدولت بر روی خط لوله از نوع جوش سر به سر یا جوش لب به لب می باشد. در ادامه نحوه جوش دادن اتصال ولدولت و نصب آن بر روی خط لوله را شرح خواهیم داد.

ساختار اتصال ولدولت

این اتصال در سایزهای مختلف ساخته می شود و کلاس فشار آن باید با میزان فشار سیال برابر باشد. اتصال ولدولت را معمولا در انشعاب گیری از خطوط لوله ای به کار می برند که فشار و تلاطم سیال در آن ها زیاد نباشد. این اتصالات دارای نیپل هایی با انحنای منحصر با سایز خط لوله هستند که به شکل مماس بر روی لوله فیت شده و سپس با جوش سر به سر بر روی لوله نصب می شود.

جوشکاری اتصال ولدولت

این اتصال باید به صورت کاملاً تراز و در راستای عملیاتی بر روی لوله قرار گیرد. به منظور تراز کردن این اتصال بر روی لوله باید از قطعه ی فلزی استفاده کرد که اصطلاحاً آن را فاصله دهنده می نامند. ابتدا فاصله دهنده را مابین اتصال ولدولت و لوله قرار می دهند و سپس اتصال را از چهار سمت به لوله خالجوش می زنند. پس از آن فاصله دهنده را از محل خود خارج کرده و دور تا دور اتصال را بر روی جوش می دهند و سپس از مقطع جوشکاری شده تست جوش تهیه می کنند.

پس از تأیید تست جوش ولو بر روی اتصال بسته می شود و از این سیستم تست فشار هیدرواستاتیک به عمل خواهد آمد. این تست به منظور اطمینان از میزان تحمل فشار توسط اتصال در نقطه انشعابی و نیز عدم نشتی اتصال ولدوت و ولو صورت می گیرد.

پس از نصب ولو دستگاه هات تپ نیز باید بر روی این مجموعه نصب شود تا بتوان علیات انشعاب گیری را شروع کرد.

شما می توانید در نوشته (عملیات هات تپ چیست؟) از چگونگی اجرایش عملیات هات تپ پس از مستقر کردن دستگاه هات تپ در موقعیت عملیاتی خود، مطلع شوید.

اسپلیت تی یکی از اتصالات پرکاربرد خطوط لوله است که در صنایع مرتبط با خط لوله به کار می رود. در مقالات پیشین در رابطه با اتصالات و نحوه ی نصب آن ها بر روی خط لوله نکاتی را ارائه دادیم. در این نوشته قصد داریم تا نکاتی را به طور اختصاصی در رابطه با اسپلیت تی شرح دهیم. این اتصال در عملیات انشعاب گیری از خط لوله به کار می رود. همان طور که می دانید در عملیات انشعاب گیری نقطه ای را بر روی خط لوله معین می کنند که انشعاب باید از این نقطه خارج شود. در این ناحیه از خط لوله، می بایست حفره ای با اندازه ی معین ایجاد شود تا از طریق آن بتوان سیال را وارد لوله ی انشعابی کرد. برای انشعاب گیری از خط لوله دو راهکار را پیش رو داریم. راهکار اول اینکه جریان سیال درون خط را به طور کامل متوقف کرده و لوله را ایزوله کنیم و سپس در محل مورد نظر برای انشعاب حفره ای ایجاد کنیم. با استفاده از راهکار دوم نیازی به افت در بهره برداری از خط لوله و توقف در جریان سیال نخواهیم داشت. در روش دوم برش را بر روی لوله ای می زنیم که درون آن سیال در جریان است و لوله به اصطلاح تحت فشار سیال قرار دارد. شاید با خود تصور کنید که چگونه می توان بر روی لوله ای تحت فشار حفره ای ایجاد کرد بدون اینکه سیال به محیط بیرونی لوله نشت کند و از آن خارج شود. روش دوم در انشعاب گیری از خط لوله هات تپ نام دارد. هات تپ دارای ساز و کاری است که اتصال اسپلیت تی جزئی از این ساز و کار می باشد. برای مطالعه ی چگونگی اجرای عملیات هات تپ و شناخت اجزای این عملیات به لینک قرمز رنگ مراجعه کنید و برای اطلاع از ساختار و نحوه ی عملکرد اسپلیت تی ادامه ی مطلب را مطالعه بفرمایید.

اسپلیت تی

اتصال اسپلیت تی یک اتصال سه راهی است. یعنی پس از نصب بر روی خط لوله و بهره برداری از لوله  انشعابی مسیری سه راهی را به وجود می آورد که یکی از این سه مسیر به لوله ی انشعابی و بقیه به لوله ی اصلی مربوط می شوند. اسپلیت تی از دو بخش جداگانه تشکیل شده که این بخش ها بر روی خط لوله به یکدیگر پیوسته و متصل می شوند.

هر یک از اتصالات خط لوله به نحوی دیواره ی لوله را پوشش می دهند. این پوشش دهی می تواند به صورت صد در صدی و یا با میزان کمتری وجود داشته باشد. اسپلیت تی اتصالی است که لوله را به صورت صد در صدی و تمام و کمال دربر می گیرد. در واقع بخشی از خط لوله که قرار است بر روی آن حفره ای ایجاد شود توسط اسپلیت تی پوشش دهی می شود.

اسپلیت تی دو وظیفه را بر روی خط لوله برعهده دارد. اول اینکه محل برش هات تپی را نشت گیری کند. یعنی زمانی که برش بر روی لوله ایجاد می شود اسپلیت تی و یا دیگر اتصالات خط لوله مانع از نشت سیال به محیط بیرونی می شود اما اسپلیت تی این کار را با همکاری ولو یا شیر صنعتی انجام می دهد. ولو بر روی اسپلیت تی بسته می شود. ولوها دارای اهرم هایی هستند که با استفاده از آن ها می توان جریان سیال را قطع و وصل کرد. در صورتی که ولو در حالت بسته قرار داشته باشد، اسپلیت تی محل حفره را نشت گیری کرده و ولو مانع از خروج سیال به محیط بیرونی خواهد شد.

ساختار اسپلیت تی

گفتیم که اسپلیت تی از دو بخش جداگانه تشکیل شده. به همین دلیل از کلمه split در اول عبارت split tee استفاده می شود. tee نیز در این عبارت به معنی سه راهی است. این دو بخش جداگانه در واقع دو پد نام دارند که از برش طولی یک قطعه لوله به وجود آمده اند.

قطعه لوله با طول معین – طول این لوله بسته به میزان استحکام مورد نیاز در نقطه ی انشعابی دارد – برای ساخت پدها مورد استفاده قرار می گیرد. این لوله از قسمت طولی به دو نیم با اندازه ی یکسان تقسیم می شود. اندازه ی لوله ای که برای ساخت پدها مورد استفاده قرار می گیرد باید با اندازه ی لوله اصلی برابر باشد تا پس از قرار گیری بر روی لوله کاملاً مماس و فیت بر روی لوله قرار گیرد و هیچ گونه فاصله ای حتی به میزان اندک نبایستی بین لوله و اسپلیت تی وجود داشته باشد، چرا که همین فاصله می تواند نشتی سیال را در پی داشته باشد و عملکرد اسپلیت تی را ناکارآمد سازد.

پس از ساختن پدها یکی از پدها را به عنوان مهم ترین بخش اسپلیت تی انتخاب می کنند. بخشی که وظیفه ی دوم اسپلیت تی با استفاده از آن صورت می گیرد. این بخش نیپل نام دارد. نیپل ابتدایی ترین نقطه ی خروجی انشعاب از لوله ی اصلی است و در منتهی الیه آن شیر یا ولو بسته می شود. همچنین نیپل ارتفاع لازم از جداره ی لوله را فراهم می سازد تا دیگر اجزا به راحتی بتوانند بر روی لوله نصب شوند. نیپل نیز قطعه ی لوله ای با اندازه های مختلف است و ارتفاع آن بستگی به پارامترهای عملیاتی دارد که از طرف تیم فنی و مهندسی تعیین شده و به سازندگان اسپلیت تی ابلاغ می شود اما سایز و یا مقدار اینچ این لوله با لوله ی انشعابی برابر است. بنابراین اندازه یا ارتفاع نیپل در هر عملیات هات تپ متغیر است. نیپل بر روی حفره ای که در مرکز یکی از پدهای اسپلیت تی ایجاد شده جوش زده می شود. جوشکاری نیپل بر روی پد بسیار مهم است. جوش این منطقه باید با استحکام، یکنواخت و کیفیت بالا حاصل شود تا هیچ گونه نشتی در آن وجود نداشته باشد.

پس از جوش زدن نیپل بر روی پد، یک فلنج را بر روی نیپل جوش می دهند تا با استفاده از آن بتوان کل اتصال اسپلیت تی را به ولو متصل کرد.

جوش دادن فلنج بر روی نیپل نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. چون این نقاط بدون هیچ گونه محافظ ثانویه بر روی خط لوله نصب می شوند و تنها کیفیت جوش است که تضمین کننده استحکام این نقاط خواهد شد.

البته در برخی موارد و در صورتی که فشار سیال درون خط خیلی بالا باشد، قطعه ی زینی شکلی را به عنوان محافظ ثانویه در محل اتصال بین نیپل و پد جوش می دهند تا مقاومت اتصال افزایش بیشتری داشته باشد.

تمامی این مراحل در محل کارگاه هات تپ اجرا می شود، این کارگاه ممکن است از منطقه عملیاتی فاصله زیادی داشته باشد و یا اینکه به صورت سیار در نزدیکی منطقه عملیاتی احداث شود.

پس از اینکه اسپلیت تی در محل کارگاه ساخته شد به منظور نصب بر روی خط لوله به منطقه ی عملیاتی فرستاده می شود و مراحل نصب را به صورت مکانیکی و یا با استفاده از جوشکاری پشت سر خواهد گذاشت.