ولو VALVE در واقع شیری است که برای قطع و وصل کردن جریان مورد استفاده قرار می گیرد. شیر صنعتی نام دیگر ولو است. از ولوها در خطوط لوله و نفت استفاده زیادی می شود. این شیرها را در مواضع خاص و مختلقی بر روی خط لوله یا مخازن ذخیره سازی نصب می کنند و با استفاده از آن ها جریان سیال را تحت کنترل قرار می دهند. ولو را در عملیات هات تپ و یا دیگر عملیاتی که بر روی خط لوله اجرا می شود مورد استفاده قرار می دهند. ولوها به دو نوع کنترلی (control valve) و on/off تقسیم می شوند. با استفاده از ولو کنترلی می توان پارامترهای مربوط به یک سیال را در یک موضع مشخص از خط لوله تحت کنترل قرار داد. این پارامترها عبارت اند از دما، فشار، دبی و غیره. در واقع هر کدام از این کنترل ولوها سنسورهایی جهت اندازه گیری، جریان، فشار و دما دارند که بنابر اعداف کنترلی بر روی خط لوله نصب می شوند. اما از ولو on/off تنها برای قطع و وصل کردن جریان سیال استفاده می شود. این نوع ولو ها معمولاً در نقطه ی خروجی انشعاب از خط لوله نصب می شوند.
علاوه بر موارد ذکر شده در بالا، کاربردهای دیگری برای ولو VALVE وجود دارد که از جمله ی آن ها می توان به تنظیم مقدار جریان، تنظیم جهت جریان و جلوگیری از بازگشت آن و حفظ ایمنی دستگاه های تحت فشار، اشاره کرد.
هنگامی که ولوها را در عملیات هات تپ در نقطه ی خروجی انشعاب از لوله وصل می کنیم، می توانیم با باز کردن ولو جریان سیال را به لوله انشعابی هدایت کنیم. همچنین در صورتی که نیاز به بهره برداری از سیال در لوله انشعابی نداشته باشیم، با بستن ولو VALVE، بهره برداری را متوقف می کنیم.
انواع ولو VALVE
ولوها در زیرمجموعه ی تجهیزات ابزار دقیق قرار دارند. این شیرهای صنعتی با استفاده از تجهیزات کلاژر یا مجرا بند سد راه سیالات مختلف می شوند. کلاژرها یا تجهیزات مجرابند را می توان به صورت دستی و اتوماتیک کنترل کرد.
ولو با هر نوع ساختار و کاربردی که ساخته شود دارای بدنه ای است که بخش اعظم سازه ی ولو را تشکیل می دهد. بدنه می تواند دیگر اجزای شیر را در کنار یکدیگر نگه دارد.
سایر بخش های ولو VALVE یا شیر صنعتی عبارت اند از:
- بونت
- تریم
- دیسک
- نشین منگاه
- و در نهایت استم یا ساقه
انواع ولوهایی که با استفاده از این اجزا و تجهیزات کلاژر ساخته می شوند و در صنایع مختلف کاربردهای متفاوتی دارند، شامل موارد زیر می باشند:
- ولو سوزنی
- ولو اختناق
- شیر پروانه ای
- شیر ساندویچی
- شیر کروی
- شیر دروازه ای
- شیر یک طرفه
- شیر سماوری
- شیر توپی
شیرهایی که قطع و وصل کردن جریان را به طور دستی انجام می دهند با استفاده از یک اهرم که به صورت دستی یا آچارخور هدایت می شوند.
انواع ولوهای دستی که با استفاده از هندویل یا آچار کنترل می شوند ولوهای توپی، دروازه ای، پروانه ای و غیره هستند.
بدنه و تمامی نقاط و تجهیزات ولو VALVE را که با سیال در تماس خواهند بود، با استفاده از متریالی می سازند که وارد واکنش با سیال نشوند و مقاومت لازم را در برابر حرارت و فشار سیال داشته باشند.
هنگامی که شیر در حالت بسته قرار دارد دیسک به طور کامل در جلوی مسیر سیال قرار می گیرد و مانع از عبور آن می شود اما هنگامی که ولو باز باشد دیسک از جلوی مسیر جریان کنار رفته و سیال از دورن آن عبور می کند.
ولو VALVE در هات تپ
ولوهایی که در عملیات هات تپ بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند از نوع توپی، پروانه ای، دروازه ای و ساندویچی هستند. شیرهای صنعتی در عملیات هات تپ بر روی اتصالات نصب می شوند. در عملیات هات تپ خطوط لوله و یا مخازن را به منظور انشعاب گیری و تهیه خطوط لوله فرعی، هدف عملیات قرار می دهیم. به این منظور با استفاده از اتصالات، ولو VALVE و دستگاه هات تپ مجموعه ای را بر روی خط لوله به وجود می آوریم که اجرا کننده ی عملیات هات تپ هستند.
ابتدا اتصالات بر روی خط لوله بسته می شوند و بر روی آن ها ولو نصب می شود. نوع ولو بنابر ماهیت عملیات و سیال درون لوله انتخاب می شود و اکثرا از همان انواعی است که در بالا توضیح دادیم.
اتصالات محل برش را نشت گیری می کنند و ولو VALVE کنترل جریان و قطع و وصل کردن آن را برعهده خواهد داشت. دستگاه هات تپ نیز مسئول ایجاد برش بر روی لوله است. پس از اینکاه دستگاه هات تپ برشی را بر روی خط لوله ایجاد کرد با استفاده از ولو جریان را مسدود می سازیم تا خط لوله ی فرعی، آماده ی بهره برداری شود. پس از لوله گذاری و آمادگی این خط، ولو را در حالت باز قرار می دهند تا جریان درون لوله فرعی برقرار شود. پس از این با استفاده از ولو می توانند جریان درون خط لوله ی انشعابی را کنترل کنند و در صورت نیاز با بستن ولو VALVE می توانند لوله را ایزوله کنند.