دستگاه هات تپ، ماشینی است که در عملیات هات تپ استفاده می شود و وظیفه ی آن برش دیواره ی خطوط لوله است. در عملیات هات تپ هدف اصلی انشعاب گیری از خطوط لوله است. در انشعاب گیری به روش هات تپ دیواره ی لوله توسط دستگاه هات تپ برش خورده و سیال از طریق این حفره به درون خطوط لوله ای انشعابی راه می یابد. این دستگاه دارای اجزای متعددی است و برخی از این اجزا باید با توجه به سایز لوله ی انشعابی بر روی دستگاه تعبیه شده باشند تا برشی که بر روی لوله ایجاد می شود متناسب با سایز لوله ی انشعابی باشد.
اجزای دستگاه هات تپ
دستگاه هات تپ از اجزای پیش برنده و برش دهنده تشکیل شده است. این دستگاه با استفاده از نیروهای محرک خارجی راه اندازی می شود.
شفت یکی از اجزای پیش برنده ی دستگاه هات تپ است. می توان شفت را محور دستگاه هات تپ نامید. شفت از یک سو به اهرم متصل می شود. این اهرم توسط اپراتور می چرخد و با چرخش آن شفت به سمت جلو حرکت می کند. همچنین با چرخش این اهرم به صورت معکوس می توان اجزای برشی و شفت را که پیشرفته اند دوباره به عقب بازگرداند.
در سوی دیگر شفت اجزای برشی این دستگاه وجود دارند. این اجزا با استفاده از قطعه ای به نام هولدر کاتر به شفت متصل می شوند. اجزای برشی دستگاه هات تپ شامل محفظه ای به نام آداپتور است که درون آن کاتر قرار دارد. بر روی کاتر و در انتهای آن الماسه هایی قرار دارد. در واقع می توان گفت لبه های کاتر دارای دندانه هایی است که این دندانه ها در یک سوی خود دارای الماسه هستند. این الماسه ها هستند که دیواره ی لوله را برش می دهند. اصطکاک ناشی از تماس بین الماسه ها با دیواره ی لوله برش دهنده ی دیواره ی لوله خواهد بود.
در مرکز کاتر مته ای وجود دارد که تحت عنوان مته راهنما شناخته می شود. این مته لوله را دریل می کند. مته راهنما ابتدا و مقدم بر کاتر به دیواره لوله می رسد و آن را دریل می کند. پس از اینکه کاتر لوله را برید قطعه ای به نام کوپن از دیواره ی لوله جدا می شود. این قطعه در مزکز توسط مته راهنما دریل شده است و به پین هایی که بر روی این مته قرار دارند و پس از ورود به درون لوله گشوده شده اند گیر می کند. در صورتی که کوپن به همراه دستگاه هات تپ از محل عملیات خارج شود، یقینا برش را به درستی انجام داده ایم. ترجیحا این قطعه نباید به داخل خط لوله سقوط کند زیرا بعدا موجب انباشت رسوب و افت فشار لوله می شود.
چرخش کاتر
کاتر دستگاه هات تپ حرکتی چرخشی دارد و در حین حرکت با دیواره ی لوله درگیر می شود و آن را برش می دهد. نیرویی که می تواند کاتر را بچرخاند با استفاده از گیربکسی تأمین می شود که درون دستگاه هات تپ تعبیه شده است. گیربکس می تواند نیروهای پنوماتیکی یا هیدرولیکی را به نیروی مکانیکی و حرکتی تبدیل کند. گیبرکس ها یا به صورت چرخشی حرکت می کنند و یا به صورت خطی. در دستگاه هات تپ گردش گیربکس ها از نوع چرخشی است.
دستگاهی که نیروی پنوماتیکی یا هیدرولیکی لازم برای گردش گیربکس را تأمین می کند، پاورپک یا پاورپونیت نام دارد.
دستگاه پاوریونیت خود توسط ژنراتور راه اندازی می شود. چرخه ی تبدیل نیرو و انرژی برای چرخاندن کاتر عبارت است از:
دیزل ژنراتورها دستگاه هایی هستند که می توانند با استفاده از سوخت های فسیلی مثل گازوییل نیروی برق تولید کنند. برق تولیدی توسط دستگاه دیزل ژنراتور برای راه اندازی دستگاه پاوریونیت مورد استفاده قرار می گیرد. پاوریونیت از این نیروی الکتریکی برای تولید نیروی هیدرولیکی یا پنوماتیکی استفاده می کند. درون این دستگاه پمپ های هوا (پنوماتیکی) و یا پمپ سیالات مایع (هیدرولیکی) قرار دارد و نیروی پمپاژ این موارد می تواند تولید نیروی پنوماتیکی یا هیدرولیکی کند.
نیروی حاصل از دستگاه پاوریونیت گیربکس را به چرخش وامی دارد و گیربکس نیز با اتصال خود به کاتر موجب چرخش آن می شود.
بنابراین کاتر با استفاده از این زنجیر تبدیل نیروهای مختلف به چرخش در می آید و به کمک اپراتور به سمت جلو حرکن می کند تا به دیواره ی لوله رسیده و آن را برش دهد.
دستگاه هات تپ در برخی مواقع دارای اندازه های بزرگی هستند استقرار اپراتور بر روی این دستگاه ها با استفاده از نردبانی اختصاصی که بر روی دستگاه تعبیه می شود میسر خواهد بود. حتی اهرم این دستگاه در برخی موارد بسیار بزرگ است و باید با استفاده از ابزارآلات آن را به حرکت درآورد.